Groen is gras

januari 2006

Radio Nederland Wereldomroep heeft een cd-box samengesteld, met daarin het complete oeuvre van Peter Schat (1935-2003). Een uitstekend initiatief. Zo'n platendoos bevat straks niet alleen de klinkende historie van een turbulente periode uit onze vaderlandse muziekgeschiedenis, maar is tevens een gerechtvaardigd tribuut aan de onafhankelijke kunstenaarsgeest in het algemeen en aan die van Schat in het bijzonder. Een soeverein man, Peter Schat. Een wat tragische man ook. Oproerkind van de Notenkrakers-revolte, maar vervolgens door zijn linksistische kameraden geëxcommuniceerd omdat hij vrede sloot met het Concertgebouworkest en het bewind van Pol Pot veroordeelde. Wat hem het ergst werd kwalijk genomen, was dat hij als componist het symfonische idioom trouw bleef. Een faux pas in de ogen van de hem omringende toonkunstradicalen, want die hadden in de jaren zestig het symfonieorkest dood verklaard. Zo verslindt elke revolutie haar eigen kinderen. In dirigent Hans Vonk vond Schat een internationale pleitbezorger. Waar Hans dirigeerde, klonk Peter Schat. Elke kunstenaar van belang, vindt ergens iemand die het voor hem opneemt. De meest enerverende herinneringen koester ik aan zijn opera's Labyrint en Houdini; muziekspektakels van Felliniaanse proporties die zich afspeelden in de piste van Theater Carré.

Een belangrijke component van die cd-set zal zijn Eerste symfonie zijn. Het Koninklijk Concertgebouworkest bracht de première ervan op 3 november 1978. Niet onder Vonk, overigens, maar met de Engelse dirigent Colin Davis op de bok. In dit werk speelt op een 'dood' moment een mondharmonica het kinderliedje Groen is gras. Bij de Wereldomroep dacht men dat het KCO indertijd hiervoor Toots Thielemans had ingehuurd. Hartelijk dank Wereldomroep, u had mij geen groter compliment kunnen maken, die bespeler was ik. Niet dat ik ooit mondorgelvirtuoos ben geweest (in het geheel niet) maar dat kinderliedje perste ik er met mijn jeugdharmonicatechniek nog wel uit. En Peter was er blij mee en daar ging het tenslotte om. Dus als straks mijn naam als blazer wordt vermeld, dan weet u hoe dat zit.